Risk değerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliği sisteminin temelidir. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne göre işveren, işyerindeki tehlikeleri belirlemek, bunlardan doğabilecek riskleri analiz etmek ve kontrol tedbirlerini kararlaştırmakla yükümlüdür. Diğer tüm İSG çalışmaları, eğitim içeriği, sağlık gözetimi, KKD seçimi, acil durum planı, bu değerlendirmenin sonuçlarına dayanır.
Risk değerlendirmesi ekibi
Değerlendirme tek bir kişinin masa başı çalışması değildir. Yönetmelik ekipte şu kişilerin yer almasını öngörür:
- İşveren veya işveren vekili
- İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi
- Çalışan temsilcisi ve destek elemanı
- İşyerindeki tehlikeleri bilen çalışanlar
Kullandığımız yöntemler
- Fine-Kinney: Olasılık, frekans ve şiddet çarpımıyla risk skoru; üretim ve inşaat gibi çok tehlikeli işlerde yaygın.
- L tipi matris (5x5): Olasılık ve şiddet matrisi; ofis, perakende ve hizmet sektörü için sade ve anlaşılır.
- FMEA: Hata türleri ve etkileri analizi; makine ve proses ağırlıklı işletmelerde.
- Kontrol listeleri: Belirli ekipman ve alanlar için mevzuata dayalı denetim listeleri.
Süreç
- Hazırlık: Ekip kurulur, işyerinin bölümleri ve yapılan işler listelenir.
- Tehlikelerin belirlenmesi: Her bölüm sahada incelenir; çalışanlarla görüşülür, geçmiş kaza kayıtları değerlendirilir.
- Risklerin analizi: Seçilen yöntemle her tehlikenin risk seviyesi hesaplanır.
- Kontrol tedbirleri: Önce tehlikenin kaldırılması, sonra mühendislik ve idari tedbirler, en son kişisel koruyucu donanım değerlendirilir.
- Dokümantasyon: Rapor, sorumlu ve termin tarihli düzeltici faaliyet planıyla birlikte teslim edilir.
- İzleme: Tedbirlerin uygulanıp uygulanmadığı sonraki ziyaretlerde takip edilir.
Ne zaman yenilenir?
| Tehlike sınıfı | Yenilenme |
|---|---|
| Çok tehlikeli | En geç iki yılda bir |
| Tehlikeli | En geç dört yılda bir |
| Az tehlikeli | En geç altı yılda bir |
İşyerinin taşınması, yeni makine veya kimyasal kullanılmaya başlanması, iş kazası, meslek hastalığı ya da ramak kala olayı yaşanması durumunda değerlendirme süresi beklenmeden güncellenir.
