İşe giriş ve periyodik muayene: kim, ne zaman?

İşe giriş muayenesi, tehlike sınıfına göre periyodik muayene sıklığı, işe dönüş muayenesi ve sağlık kayıtlarının gizliliği.

İşe giriş ve periyodik muayene: kim, ne zaman?

Çalışan sağlığının takibi, işe giriş muayenesiyle başlar ve çalışan işyerinde olduğu sürece periyodik muayenelerle devam eder. Bu muayeneler hem çalışanın yapacağı işe uygun olup olmadığını belirler hem de işten kaynaklanabilecek sağlık sorunlarının erken fark edilmesini sağlar.

İşe giriş muayenesi

6331 sayılı Kanun'a göre işveren, çalışanları işe girişlerinde sağlık muayenesinden geçirmek zorundadır. Muayene, çalışan işe başlamadan önce yapılır ve sonuç "Ek-2 İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu" ile kayıt altına alınır. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde işe giriş raporu işyeri hekimi tarafından düzenlenir.

İşyeri hekimi, muayenede çalışanın yapacağı işin risklerini dikkate alır. Örneğin:

  • Gürültülü bir alanda çalışacak kişi için odyometri (işitme testi),
  • Toz veya kimyasal maruziyeti olan işlerde akciğer grafisi ve solunum fonksiyon testi,
  • Yüksekte çalışacak kişiler için denge ve görme değerlendirmesi,
  • Gıda sektöründe çalışacaklar için mevzuatın öngördüğü tetkikler istenir.

Periyodik muayene ne sıklıkla yapılır?

Tehlike sınıfıEn az
Çok tehlikeliYılda bir
TehlikeliÜç yılda bir
Az tehlikeliBeş yılda bir

Bu süreler en uzun aralıklardır. İşyeri hekimi; çalışanın yaşı, sağlık durumu, maruziyetin şiddeti veya ortam ölçüm sonuçlarına göre muayeneyi daha sık yapabilir. Gece vardiyasında çalışanlar, gebe ve emziren çalışanlar ile kronik hastalığı bulunan çalışanlar özel takip gerektirir.

Diğer muayeneler

  • İş değişikliği muayenesi: Çalışan farklı risklere sahip bir işe geçtiğinde yapılır.
  • İşe dönüş muayenesi: İş kazası veya meslek hastalığı sonrası ya da sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzak kalma sonrasında, çalışanın işe dönmeye uygunluğu değerlendirilir.

Sağlık kayıtları ve gizlilik

Muayene sonuçları özel nitelikli kişisel veridir. Ayrıntılı sağlık bilgileri işyeri hekiminin sorumluluğunda saklanır; işverene yalnızca çalışanın işe uygun olup olmadığı bildirilir. Sağlık dosyaları, çalışanın işten ayrılmasından sonra da mevzuatta öngörülen süre boyunca korunmalıdır.

Pratik öneriler

  1. Yeni işe alımları İK ile işyeri hekimi arasında önceden planlayın; çalışan muayenesiz işe başlamasın.
  2. Periyodik muayene tarihlerini gösteren bir takip çizelgesi tutun.
  3. Tetkikleri toplu yaptırmak için mobil sağlık hizmetinden yararlanın; iş gücü kaybı azalır.
  4. Ortam ölçüm sonuçlarını işyeri hekiminizle paylaşın; tetkik planı bu sonuçlara göre şekillenir.